ROMAN  ZAWADZKI

ALMA  MATER

czyli
krotochwila akademicka – i nie tylko – w jednym akcie

Warszawa, kwiecień 2014

OSOBY

		ONA			- kobieta lat 45, stanowcza, inteligentna, dominująca.
		GOŚĆ			- mężczyzna lat 50, lekko zblazowany, nonszalancki,
					  cyniczny, bez złudzeń.
		DZIEWCZYNA	- lat 20, ładna, bystra, trochę lalkowata. 

(Elegancki, nieduży salon recepcyjny. Umeblowany z gustem, nieco staroświecko, acz stylowo, z pewnym wyrafinowaniem. Z jednej strony dyskretna część gabinetowa z biurkiem-sekretarzykiem, reszta zręcznie skomponowana ku wygodzie odwiedzających. Wchodzi GOŚĆ i DZIEWCZYNA)
	
DZIEWCZYNA: (przepuszcza GOŚCIA w drzwiach). Witamy. Zapraszam.
	GOŚĆ: (podaje DZIEWCZYNIE: kartonik) Dobry wieczór. Bardzo pani miła, młoda damo Mam nadzieję, że dobrze trafiłem. 
	DZIEWCZYNA: Oczywiście, bardzo proszę
	GOŚĆ: Mój przyjaciel dał mi tę kartę.
	DZIEWCZYNA: (ogląda kartonik) Tak, tak, to wystarczy. Znakomita rekomendacja.
	GOŚĆ: Powiedział, że wszystkiego dowiem się na miejscu.
	DZIEWCZYNA: Czego tylko pan zechce.
	GOŚĆ: Chętnie. Chociaż (rozgląda się)... może przyszedłem nie w porę?
DZIEWCZYNA: Panie profesorze, nasi goście, niezależnie od pory, zawsze przychodzą w porę. 
	GOŚĆ: Pani wie kim jestem?
	DZIEWCZYNA: Wiem.
	GOŚĆ: A to niby skąd? 
	DZIEWCZYNA: U nas wieści roznoszą się dość szybko. 
	GOŚĆ: U nas? To znaczy – gdzie? Tutaj?
	DZIEWCZYNA: Mam na myśli – tutejszy światek.
	GOŚĆ: Ależ to ogromny uniwersytet. Całe miasto. 
	DZIEWCZYNA: I jedna wielka rodzina.
	GOŚĆ: Jestem tu obcy.
	DZIEWCZYNA: Jest pan gościem, a prawa gościnności zobowiązują. Zwłaszcza wobec takiej znakomitości jak pan.
	GOŚĆ: Pani mi pochlebia?
	DZIEWCZYNA: Po co miałabym to robić? Stwierdzam znany wszystkim fakt.
	GOŚĆ: Kilku kolegów, owszem wiedziało, że przyjeżdżam. Niektórzy studenci też - musieli się wcześniej zapisywać na wykłady. Ale przecież nie... (wodzi wzrokiem dokoła)
	DZIEWCZYNA: Nie my? To pan chciał powiedzieć, prawda?
	GOŚĆ: Nie będę udawał, że trochę mnie to dziwi.
DZIEWCZYNA: O pańskim przyjeździe wiadomo było od dawna. Ludzie plotkują. Wszędzie. U nas też. 
GOŚĆ: Ten klub słynie ponoć z dyskrecji.
DZIEWCZYNA: Ale nie narzekamy na brak informacji. 
	GOŚĆ: Przychodzącej czy wychodzącej?
	DZIEWCZYNA: To już zależy od naszych gości.
	GOŚĆ: Którzy, jak się domyślam, tworzą jedną, wielką rodzinę. A w rodzinie, jak to w rodzinie...
	DZIEWCZYNA: No, właśnie. Sami swoi.
	GOŚĆ: I wszystkich podejmujecie z równą gościnnością?
	DZIEWCZYNA: Jeśli już tu trafiają, to z równą wobec nich… gotowością.
	GOŚĆ: O tym też słyszałem. Same superlatywy. Ale ciekawe, co się kryje za tym “jeśli”...
	DZIEWCZYNA: Pozostawiam to pańskiej domyślności.
GOŚĆ: Taki… lokalny dobór naturalny?
DZIEWCZYNA: Raczej doborowa selekcja.
GOŚĆ: Pozytywna czy negatywna?
DZIEWCZYNA: A jak się panu wydaje?
	GOŚĆ: Duża rodzina to może i miła rzecz, ale bywa męcząca. Trochę jak mieszanka targowiska  próżności i giełdy towarzyskiej, co zresztą na jedno wychodzi.
	DZIEWCZYNA: Dzięki selekcji można wybrać to co najlepsze.
	GOŚĆ: Uważa pani, że lepsze towarzystwo gwarantuje wyższe standardy? Zwłaszcza w zachowywaniu dyskrecji?
	DZIEWCZYNA: To kwestia rachunku opłacalności. 
	GOŚĆ: Rachunku – powiada pani.  A jak pani go przelicza?
DZIEWCZYNA: Wie pan, co to znaczy – wypaść z dobrego towarzystwa?
GOŚĆ: Ciekawa matematyka. Do czterech działań podstawowych dodajecie jeszcze jedno własne - wypadanie.
DZIEWCZYNA: Bardzo przydatne w naszym światku. Powiedziałabym - konieczne. Ułatwia codzienne życie.
	GOŚĆ: Mam to rozumieć jako radę czy przestrogę?
	DZIEWCZYNA: Raczej – jak aluzję.
	GOŚĆ: Jak na tak młodą damę, z dobrego, oczywiście, towarzystwa, jest pani zdumiewająco bezpośrednia.
	DZIEWCZYNA: Staram się sprostać pańskiej dociekliwości.
	GOŚĆ: Przyjaciel zapewnił mnie, że trafię do miejsca pełnego frapujących niespodzianek. Nie wspomniał jednak, że powinienem się ich spodziewać już podczas pierwszej rozmowy.
	DZIEWCZYNA: Pańska wizyta u nas już sama w sobie jest chyba sporą niespodzianką.
	GOŚĆ: Dla pani?
	DZIEWCZYNA: Dla pana. Dla samego siebie.
	GOŚĆ: W moim wieku człowiek nie jest już w stanie sam siebie zaskakiwać. Chyba że postępującą demencją, ale wtedy i tak przestaje powoli cokolwiek rozumieć.
	DZIEWCZYNA: Chyba pan przesadza z tą kokieterią?
	GOŚĆ: Młoda damo!... 
	DZIEWCZYNA: Słucham.
	GOŚĆ: (zaczyna się lekko spoufalać) Czy z każdym tutejszym bywalcem prowadzi pani tak wyrafinowaną konwersację?
	DZIEWCZYNA: Sam pan powiedział, że w rodzinie jak w rodzinie. Czyli - szczerze i otwarcie.
	GOŚĆ: Ale żeby tak bez cienia respektu dla starszych?
	DZIEWCZYNA: Czy pana czymś uraziłam?
	GOŚĆ: Ależ broń Boże! (tokuje) Raczej mnie pani zachęciła...
	DZIEWCZYNA: Do czego?
	GOŚĆ: Sam jeszcze nie wiem. Muszę się zastanowić, czy...
(od kilku chwil w tylnych drzwiach stoi ONA i przysłuchuje się z rozbawieniem toczonej rozmowie; w tym momencie GOŚĆ dostrzega ją, przerywa)
	ONA: (obcesowo) A nad czym to tak musi się szanowny pan zastanowić?
	GOŚĆ: (odruchowo). O, bardzo przepraszam, nie zauważyłem... (po chwili rozpoznania)  Wielkie nieba! Nie, to niemożliwe!
	ONA: Coś tak osłupiał? A tak pięknie już zaczynałeś tokować.
	GOŚĆ: Nie! Nie, takie rzeczy zdarzają tylko w kinie. Nie, nie, nie, jeszcze raz nie! Sama powiedz - powiedz, że to nie ty.
	DZIEWCZYNA: Mamo, to jest...  (podaje kartonik).
	GOŚĆ: Mamo?
	ONA: Nie musisz mi tego pana przedstawiać.
	DZIEWCZYNA: Znasz go?
	ONA: Jak zły szeląg.
	GOŚĆ: Tylko nie tym tonem.
	ONA: (złośliwie) Proszę o wybaczenie. Gość w dom, Bóg w dom. 
	GOŚĆ: Cóż za czułe powitanie. (cytuje z emfazą). Gdy przestąpił progi moje/ Włos mu z głowy spaść nie może.
	ONA: Przestań się popisywać. Zalatujesz kabotyństwem. Daruj sobie, bo brak widowni. Zresztą tutaj i tak nikt się nie zna na tych cytatach.
	GOŚĆ: No to spytam wprost: co ty tu robisz, w tym...no.. klubie?
	ONA: Chciałeś powiedzieć – w tym burdelu?
	DZIEWCZYNA: Mamo, chyba przesadziłaś.
	GOŚĆ: Pani matka zawsze lubiła precyzję. Jasne sytuacje, jasne wypowiedzi, jasne decyzje. Jeśli dobrze pamiętam, to nic tak jej nigdy nie rozjuszało jak krętactwo.
	ONA: Żebyś wiedział! Właśnie dlatego się rozstaliśmy.
	DZIEWCZYNA: To ci heca!
	GOŚĆ: Zbytek łaski, moja droga. Zresztą mam na ten temat inne zdanie.
	ONA: Ty zawsze miałeś inne zdanie. Zawsze takie, które było dla ciebie najwygodniejsze.
	DZIEWCZYNA: (do matki:) Czy mogłabyś mi powiedzieć, o co tu chodzi.
	ONA: Przyjdzie i na to czas, moja droga. Najpierw pogawędzę sobie z tym panem. Z wielką przyjemnością.
	GOŚĆ: Tego nie byłbym taki pewien. Zwłaszcza – patrząc na ten...tu...
	DZIEWCZYNA: Klub, proszę pana, klub.
	GOŚĆ: No, dobrze – klub.
	ONA: Akademicki. Klub dla akademickich znakomitości.
	DZIEWCZYNA: I akademickich gości. Też znakomitości. Takich, jak pan.
	GOŚĆ: Bóg ci zapłać, młoda damo. Mam jednak wrażenie, że jeśli to już ma być klub akademickich gości, to raczej tych bardziej wesołych. Figlarnych. Klub akademickiego filuta.
	ONA: Filuta – powiadasz. Niech ci będzie. I co z tego? W końcu ty też tu trafiłeś. Tylko mi nie mów, że przez przypadek. I że nie wiedziałeś, dokąd się wybierasz?
	GOŚĆ: Miałem dość ogólne wyobrażenie. Mgliste.
	ONA: Wyobrażenie może i mgliste, ale oczekiwania raczej konkretne.
	GOŚĆ: Niemniej prędzej spodziewałbym się spotkać tu – czy ja wiem - jakieś zblazowane albo znudzone  salonowe sawantki, niż kogoś takiego jak ty. 
	ONA: Takie też tu przychodzą, nawet w sporych ilościach. Mamy równouprawnienie.
	GOŚĆ: Już je widzę, te damy – drugi sort wyposzczonych erotycznie demonów intelektu po głębokim liftingu. Uczone egerie z nadmiarem egzystencjalnych rozterek i deficytem damsko-męskich fascynacji. Urocze. Czarujące. Zwiewne i powabne. 
	ONA: Nie rozpędzaj się. 
	GOŚĆ: Ja tylko puszczam wodze swej doskonale ci znanej, wybujałej fantazji.
	ONA: Daruj sobie swoje samcze jady. Strasznie to pretensjonalne i prostackie.
	GOŚĆ: A to, tutaj, to niby jest wzniosłe i wyrafinowane?
	ONA: Może nie, ale na pewno nie jest czymś, co zasługuje tylko na kpinę. Przekonasz się, że ma swój sens.
GOŚĆ: Ciekawe jaki. Chętnie się tego dowiem. Co ty tu w ogóle robisz? I to jeszcze z własna córką?
	ONA: Ja tu nie „robię” – ja to prowadzę.
	GOŚĆ: Słucham?
	ONA: Chyba nie ogłuchłeś. To mój klub.
	GOŚĆ: A ona?
ONA: Marta tu pracuje, razem ze mną. Pomaga mi.
GOŚĆ: Na Boga, tylko nie mów, że...
DZIEWCZYNA: Panie profesorze, teraz ja proszę, żeby pan się nie rozpędzał. Pańska osławiona fantazja może pana ponieść za daleko – i zapewniam pana, bez powodu.
GOŚĆ: Mieszkacie tu?
DZIEWCZYNA: Mamy swój osobny domek. A właściwie – dwa domki. Na końcu parku.
GOŚĆ: A to wszystko, ta posiadłość – to taki rodzinny biznes?
ONA: I to całkiem niezły. W każdym razie – dochodowy.
GOŚĆ: Od dawna się w to bawisz?
ONA: Już tak ze dwadzieścia lat. Ale zapewniam cię, że to wcale nie jest zabawa tylko ciężka harówka.
GOŚĆ: Dość szczególnego rodzaju. Chyba nie dla ciebie osobiście? Ani dla niej.
ONA: Mówisz jak pospolita świnia.
DZIEWCZYNA: Mamo!
GOŚĆ: To nie jest zbyt wyczerpująca odpowiedź. Ja po prostu reaguję jak każdy przeciętny człowiek, który znalazłby się w podobnym miejscu i podobnej sytuacji.
ONA: Nie każdy przeciętny człowiek jest takim prymitywem jak ty.
DZIEWCZYNA: Mamo, opanuj się.
ONA: Jak będę chciała. Przed tym typem nie muszę nic udawać.
DZIEWCZYNA: Było nie było - jest naszym gościem. (na boku, do matki) Możesz go spławić, ale po co zaraz taki wrzask.
GOŚĆ: (podsłuchał) Spławić? Wrzask? Prymityw? Boże, co za język. Gratuluję szczerości. To, jak rozumiem, przedsmak wysokich standardów, o których mnie zapewniano.
DZIEWCZYNA: A nas zapewniano, że jest pan człowiekiem z klasą.
ONA: Chyba trochę na wyrost.
GOŚĆ: A, więc was zapewniano. Zatem to całe zapraszanie, wtajemniczanie – to tylko mistyfikacja.
DZIEWCZYNA: Raczej kuszenie. Wabienie.
GOŚĆ: Tylko po co?
DZIEWCZYNA: Powiedzmy, że to taki miejscowy rytuał. 
GOŚĆ: Oczywiście, rytuał – dla wybranych.
DZIEWCZYNA: O pewnych sprawach trudno mówić tak wprost, i nie z każdym - nawet jeśli wiadomo o co chodzi.
GOŚĆ: (do matki) Masz wspaniałą córkę! Szczera do bólu.
ONA: Nie narzekam.
GOŚĆ: A co na to wszystko tatuś? Mąż? Partner? Jakiś element męski, który dopełnia ten wasz czarowny, damski duet. Przecież jakiś chyba gdzieś tu musi być?
ONA: Nie ma.
GOŚĆ: Ale był?
ONA: Nie ma. Urodziłam Martę i wychowałam – sama.
GOŚĆ: To, że wychowałaś, to rozumiem. Ale przecież nie wzięła się z powietrza?
ONA: Za dużo chciałbyś wiedzieć. Nadmiar wiedzy mógłby ci zaszkodzić.
GOŚĆ: Nie chcesz mówić – to nie mów. W końcu to nie moja sprawa.
ONA: To też się jeszcze okaże. W swoim czasie.
GOŚĆ: Jakaś nowa niespodzianka?
ONA: O tym też przekonasz się w swoim czasie.
GOŚĆ: Mogłabyś wyrażać się jaśniej?
ONA: Mogłabym - ale potrzymam cię trochę w niepewności.
GOŚĆ: A twoja niechęć do krętactwa? Czyżbyś naraz przestraszyła się szczerości.
ONA: Powiedziałam - wszystko w swoim czasie. Odrobina niepewności dobrze nam zrobi.
GOŚĆ: Nam?
ONA: Tobie - przede wszystkim. Mnie, Marcie też...
GOŚĆ: Jej też? A co ona ma do tego? 
ONA: Więcej, niż ci się wydaje.
GOŚĆ: Nie chcesz chyba mi zasugerować, że ona jest...?
ONA: O nie, nie bój się. Żadnych melodramatów nie było, i nie będzie. 
GOŚĆ: A dokładniej?
ONA: Nie bój się. Nie wyjechałam z kraju w ciąży z tobą, a Marta nie jest twoją córką. To byłoby zbyt proste. Rozdzierający melodramat ze wzruszającym finałem w tle. Wszyscy padają sobie ramiona w akcie powszechnego przebaczenia. Myślałam, że masz lepszy gust.
GOŚĆ: W twoim przypadku spodziewałbym się finału z aniołem zemsty w roli głównej. Albo czegoś bardziej w stylu groteski.
ONA: Boże, jakiś ty trywialny. Ale dobrze. Chcesz teatru - będziesz go miał. Właściwie - już go masz.
DZIEWCZYNA: Mamo, co ci chodzi po głowie?
ONA: Dobra zabawa. Po tylu latach mordęgi coś mi się chyba należy. Moja droga, wciąż zabawiamy innych – więc pora teraz samemu się zbawić.
GOŚĆ: Moim kosztem?
ONA: A chociażby i twoim. Los wreszcie dał mi szansę na jakieś zadośćuczynienie. Czemu nie miałabym z niego skorzystać. Druga taka okazja już się nie powtórzy.
DZIEWCZYNA: Mamo, jaka okazja? Do czego?
GOŚĆ: Poczekaj, młoda damo, chwileczkę. Spróbujmy to wszystko jakoś wyjaśnić. 
DZIEWCZYNA: Jeśli chcecie sobie coś wyjaśniać – to bardzo proszę. Tylko beze mnie.
GOŚĆ: A niby dlaczego? W końcu jest pani też częścią tego pejzażu, czy ja wiem... spektaklu. Skąd mam wiedzieć czy to radosne powitanie, jakie mi urządzacie, to naprędce improwizowana scena “spotkania po latach”, czy stały punkt programu inicjacji każdego nowego gościa? Tego waszego “rytuału”?
DZIEWCZYNA: To takie staromodne słowo. Dzisiaj mawia się „procedury”.
GOŚĆ: Proszę, jaka bystra. I jaka bezpośrednia.
ONA: To ją czasami gubi. Młoda jest, ale się wyrobi.
GOŚĆ:  Twoja szkoła, prawda?
ONA: Robisz się  już nudny z tą swoją złośliwością.
GOŚĆ: No dobrze. Porozmawialiśmy sobie – i starczy. Mam dość. Chyba jednak zrezygnuję z tej fantastycznej oferty, jaką jest przywilej bywania w tym twoim uroczym zakątku.
ONA: Bywać nie musisz. Ale możesz stać się jego, czy ja wiem… wspólnikiem. Po starej znajomości. 
GOŚĆ: Słucham?!
ONA: Jeszcze nie skończyliśmy rozmowy. 
DZIEWCZYNA: Raczej pyskówki.
ONA: Córeczko, zachowuj się. Przynajmniej wobec własnej matki.
GOŚĆ: Dobry Boże, co tu się dzieje. Moja droga, może powiesz mi wreszcie o co chodzi?  Też, tak po starej znajomości.
ONA: (podchodzi do barku, nalewa dwa kieliszki, jeden podaje GOŚCIOWI) Masz, napij się, To cię uspokoi. Jeszcze pamiętam, co lubisz
GOŚĆ: Przechodzimy do drugiej fazy tej waszej procedury?
ONA: Teraz wyjdziemy poza procedury. Trochę improwizacji. 
GOŚĆ: Podejrzewam, że dobrze przemyślanej.
DZIEWCZYNA: Mamo, mnie też zaskakujesz. Co jest grane?
ONA: Cierpliwości, córeczko, cierpliwości. Właściwie dobrze się składa, że tu jesteś. Załatwię dwie sprawy za jednym zamachem.
GOŚĆ: Co ty knujesz? Dwie sprawy? Jakie sprawy? A… może masz jakieś urojenia? Nie martw się, to daje się leczyć!
ONA: Myśl sobie, co chcesz. Ale proponuję, żebyś mnie wysłuchał.  I zapewniam – będzie bardziej serio.
GOŚĆ: Serio, powiadasz? A to teraz, to niby żarty?
ONA: Raczej podnieta dla twojej ciekawości. Znam cię, Nie powiesz mi, że cię to nie zaintrygowało.
GOŚĆ: Sam nie wiem. Mam wrażenie, że znalazłem się po drugiej stronie jakiegoś lustra.
ONA: Ciepło, ciepło. Zaraz się przekonasz, tylko bądź łaskaw na chwilę się zamknąć.
GOŚĆ: O! Będziesz grozić? Straszyć? Znów jakieś kuszenie na pustyni?
ONA: Zawsze lubiłeś dramatyzować, ale tym razem nic z tego.
DZIEWCZYNA: Słuchajcie, skończcie wreszcie to wasze tokowanie. Zdaje się, że macie w tym dużą wprawę. Ale ja nie. Mamo – o co ci chodzi? A pan, niech pan przestanie, i nie przerywa.
GOŚĆ: Z tym będzie trudno. Pani matka zawsze budziła we mnie żywe uczucia! Niczego nie gwarantuję.
ONA: No, dobrze. Zagram z tobą w otwarte karty. Zobaczymy, czy umiesz jeszcze dobrze kojarzyć.
DZIEWCZYNA: Mamo!
ONA: Spokojnie. Otóż mój drogi…
GOŚĆ: No, no, co za czułość…
DZIEWCZYNA: Panie profesorze!
ONA: Mówiąc krótko i brutalnie, jesteś w tej chwili przekonany, że trafiłeś do czegoś w rodzaju ekskluzywnego burdelu dla miejscowych koryfeuszy nauki. 
GOŚĆ: Nie lubię wulgaryzmów. Nazwijmy to klubem wesołych uciech.
ONA: Nie przerywaj. Miejscowi tak to traktują, i nie mają nic przeciwko temu. Lubią to miejsce. Jest częścią tutejszego folkloru, a podtrzymywana opinia jego elitarności dodaje mu uroku i splendoru.
GOŚĆ: Z tym splendorem to chyba jednak się przesadziłaś!
ONA: Otóż, nieprawda. Wiesz doskonale, że tak to działa. Można sprzedawać wszystko, każdy chłam, jeśli tylko nada się temu odpowiednią etykietkę, i nazwie przynależnością do elity. Każda wyjątkowość jest w cenie.
GOŚĆ: Nawet zwykłe kurestwo?
DZIEWCZYNA: Podobno nie lubi pan wulgarności, profesorze?
ONA: Nawet ono. Jeśli jest opakowane w piękne wdzianko, wówczas zapewnia miły dreszczyk emocji. A w tym zblazowanym, akademickim światku samozwańczych doskonałości jest czymś  niezwykle cennym. Ale nie tylko o to tu chodzi.
GOŚĆ: A o co tu jeszcze może chodzić? 
ONA: O wyjątkowość wyższego rzędu.
GOŚĆ: Czyli jaką?
ONA: Zastanów się. Co może zwalniać tych ludzi z poczucia winy za uczestniczenie w takich… jak ty to mówisz?... figlach? Co może, w ich przekonaniu, przydać im samym niezwykłego sensu takiemu figlowaniu?
GOŚĆ: Czy ja wiem?  Jakiś rytualizm? Tajemniczość? Zaspokojenie jakichś ukrytych pragnień spoza puli ćwiczeń erotycznych? Może jakieś korzyści? 
ONA: No, proszę, nie jest z tobą tak źle. Kombinuj dalej.
DZIEWCZYNA: Mamo, teraz ja nic nie rozumiem.
ONA: Siedź cicho, kiedy rozmawiają starsi i mądrzejsi. Ucz się. 
DZIEWCZYNA: Zawsze mówisz, że to tylko zwykła wymiana usług. Relaksująca zabawa dorosłych, którzy lubią sobie poświntuszyć miło i dyskretnie.
GOŚĆ: Czekaj, czekaj, młoda damo. Jak znam twoją mateczkę, to za tym wszystkim musi się jednak kryć coś ciekawszego niż tylko patronowanie niewyżytym chuciom zimpotenciałych inteligentów.
ONA: Otóż to. Dobrze powiedziane. Wdzięk straciłeś, ale rozumu jeszcze nie. 
GOŚĆ: No, i przybyło mi szlachetności!
ONA: I to ona, ta szlachetność cię tu przygnała, mój ty hrabio? Paradny jesteś. 
DZIEWCZYNA: Obiecał pan nie przerywać!
ONA: Córeczko, on zawsze tak miał, i widać, ma nadal. Ale dobrze, poradzimy sobie i z tym. (do GOŚCIA) Ponieważ nieźle ci idzie, więc podsunę ci kolejną wskazówkę. Trochę zaboli, ale trudno.
GOŚĆ: No, wreszcie coś się zacznie.
ONA: A zacznie, zacznie. Pamiętasz sam siebie z bardzo dawnych czasów? Kiedy tak cię przemielili, że nie mogłeś się potem poskładać przez długie lata?
GOŚĆ: (dłuższe milczenie) Co ma jedno do drugiego?
ONA: Nie idzie o szczegóły. Ale o to, na czym ci wtedy zagrano? Na jakiej strunie?  Co ci rozmiękczyło duszę?
GOŚĆ: Nadal nie widzę związku.
ONA: Nie widzisz? To ci powiem. Próżność, zawiść, pycha, strach – coś ci to mówi?
GOŚĆ: Mówi. 
ONA: Spróbuj teraz to przełożyć na to, co się tu dzieje. Nie trzeba pokoju przesłuchań, żeby przemacerować człowieka. Wciągnąć w swoją grę. Spowodować, żeby sam się do niej zgłosił.
GOŚĆ: Wtedy były inne gry. A w co ty możesz tu grać? I z kim? Do czego mieliby się zgłaszać twoi klubowicze?
ONA: Zaraz się dowiesz. Otóż do tego, co pozwoliłoby im poczuć się jeszcze większymi, niż im się wydaje, że są. Jeszcze ważniejszymi. Uczestnikami czegoś wielkiego. Tajemniczej gry u  boku możnych i bogatych. Sprawujących władzę prawdziwą, a nie farbowaną.
GOŚĆ: To mi zalatuje jakąś mistyfikacją. Tanim psychologicznym demonizmem z poradnika dla tępych młodzieńców z przerostami ambicji
ONA: Mój drogi. Większość moich klientów to akademiccy megalomani. I są w tej megalomanii nienasyceni. Żeby ich nasycić, trzeba dać im poczucie niebywałej wręcz wyjątkowości. I ja im to załatwiam. 
GOŚĆ: Ty?! W tym burdelu?
ONA: Tak, wyobraź sobie, że właśnie ja! W tym eleganckim klubie dla naukowych specjalistów od spraw wszelakich. Oni tu przychodzą nie tylko ze swoimi chuciami, ale też  ze swoimi tytułami i wyćwiczonymi mózgami. 
GOŚĆ: Te akurat zostawiają chyba za drzwiami.
ONA: I co z tego? Kiedy już zaspokoją te pierwsze, wtedy ja podsuwam im propozycje atrakcyjnego i wielce korzystnego spożytkowaniu tych drugich. Szanse   zaspokojenia ich niebotycznego egocentryzmu. Ich próżności i pychy. Mają dwa w jednym. Za jedno płacą sami, a za drugie mogą w przyszłości dostawać jeszcze spore pieniądze  Same korzyści. Mój drogi, koszty bywania u  mnie to doskonała inwestycja.
GOŚĆ:  Powoli, powoli. Za dużo na raz. Ale coś mi świta. 
DZIEWCZYNA: Mamo, nigdy tak o tym tu nie rozmawiałyśmy. Mnie nic nie świta.
GOŚĆ: Chwila, chwila, panienko. Przychodzi mi do głowy coś tak niezwykłego, że aż  trudno w to uwierzyć. Ale właściwe, czemu nie?...
ONA: Popatrz córeczko, na naszego gościa. Masz niepowtarzalną okazję zobaczyć na własne oczy, jak pracuje jeden z najlepszych umysłów tego świata, pełnego zwykłych idiotów.
GOŚĆ: Tylko bez brania mnie pod włos. Jeszcze nie jestem twoim stałym bywalcem.
ONA: Wierzę, że nim zostaniesz.
GOŚĆ: Powściągnij swój entuzjazm. Teraz ja będę mówił, a tym mnie poprawiaj. Twoi goście… jak powiedziałaś.. przynoszą tu – oczywiście, oprócz resztek hormonów –  swoje mózgi i tytuły. Czyli wiedzę, kompetencje i pozycję społeczną. I ty to kupujesz. Właściwie, proponujesz kupno.
ONA: Dobrze, dobrze, gramy dalej.
GOŚĆ: Jeśli ich do czegoś kupujesz, to znaczy, że po coś. Skoro istnieje takie „coś”, to znaczy, że funkcjonuje jakiś tego rynek. A na nim popyt na usługi, jakie mogą wykonać.
ONA: Widzę, że to nie będzie gra w dwadzieścia pytań. Co najwyżej w pięć. 
GOŚĆ: Cicho bądź, nie przeszkadzaj. Co to mogą być za usługi? Co mogą mieć na sprzedaż? Dobry Boże! Toż to proste! I jakie banalne!
ONA: No widzisz. 
DZIEWCZYNA: Może byście mnie oświecili, co jest takie proste i banalne.
GOŚĆ: Młoda damo, z czym ci się kojarzą uczeni? Oczywiście poza tym, co oglądasz tu, w tym uroczym klubie?
DZIEWCZYNA: Z nauką. Z wykładami. Z badaniami, artykułami, konferencjami.
GOŚĆ: Ekspertyzami. Z doradztwem. 
DZIEWCZYNA: Oczywiście.
GOŚĆ: Drogie dziecko, ruszże głową. To kim, według ciebie, są? Co mają na sprzedaż?
DZIEWCZYNA: Niezbyt rozumiem.
ONA: Dajże jej spokój. 
GOŚĆ: Autorytet! Oto czym mogą handlować. To jest ten towar, który mają do sprzedania.
ONA: A nie mówiłam, ze będzie tylko pięć pytań.
DZIEWCZYNA: Ale jak tym można handlować? Przecież to bez sensu.
GOŚĆ: Można, można.
ONA: Zostało ci jeszcze jedno pytanie. Jedno trafienie.
GOŚĆ:  Najłatwiejsze. Na wiele towarów, tych szczególnie rzadkich i cennych, jest rynek jawny i ukryty. A tu? Proszę, proszę!  Czarny rynek autorytetów! I jego cicha giełda. Cóż za fenomenalny pomysł. 
ONA: No, i jesteśmy w domu.
GOŚĆ: Czyli znowu w burdelu! O wręcz niewyobrażalnym zakresie usług. 
ONA: Nie zawiodłeś  mnie. Ale, z łaski swojej, bądź delikatniejszy w słowach. I ostrożniejszy w myśleniu.
GOŚĆ: O, nie. Tak łatwo mnie nie powstrzymasz. Za tym musi kryć się coś jeszcze. Znam cię. Do tego też dojdziemy. Zastanówmy się wpierw, jak ty to robisz? A może sama mi opowiesz.
ONA: Za dużo chciałbyś wiedzieć.
GOŚĆ: Przecież zaproponowałaś, żebym został twoim wspólnikiem?
ONA: Ale ty jeszcze się nie zgodziłeś. Już wiesz, na czym polega interes, ale możesz nie chcieć do niego przystąpić.
GOŚĆ: Znam zasadę. To trochę za mało.
ONA: Dalej ci już nie będę pomagała.
GOŚĆ: Sam sobie poradzę. Zresztą, to nie takie trudne. Giełda umysłów. Co to może znaczyć? 
ONA: Wielkie możliwości.
GOŚĆ: To oczywiste. Ale jakich? Na czarnym rynku? Chyba tylko udział w czarnych sprawkach. 
ONA: Umysły nie patrzą na kolory. Są jak komputery. Obrobią każde dane, jakie im podsuniesz.
GOŚĆ:. Kolor nieważny, powiadasz? Masz rację, tak to, niestety, jest. 
ONA: Więc o co ci chodzi? To tylko interesy.
GOŚĆ: Ale przecież takiego eksperta można wynająć jawnie, do każdej posługi. To kwestia pieniędzy. Sprzeda się bez mrugnięcia okiem. Chyba że idzie o cele, które mają pozostać niejawne. Takie, o jakich mówi się w prywatnych gabinetach piekielnie ważnych zleceniodawców, a które chce się osiągnąć każdym kosztem. Mokra robota dla mózgowców. Czym może być? Czego dotyczyć? I kogo?
ONA: Nie przegrzały ci się zwoje? Przyhamuj.
DZIEWCZYNA: Czekaj, czekaj, mamo. Bardzo mnie to wciągnęło. Niech mówi. Może wreszcie i ja się dowiem czegoś więcej, niż tylko to, co wiem od ciebie?
GOŚĆ: Jak to jest? Skoro każdego można wszędzie kupić, to czemu ty robisz tu takie sztuki z tą widowiskową błazenadą. Kupiona współpraca, ale musi pozostać tajemnicą. Nie można się nią pochwalić, ani z nią obnosić. Bywa i tak. Racja stanu, tajemnica rynkowa, jakakolwiek wyższa konieczność. 
ONA: To przecież normalne. Wiele jest takich spraw.
GOŚĆ: Więc w czym tkwi pułapka. Jaka? Poświadczanie nieprawdy? Jakieś draństwa? Ależ, oczywiście! Legitymizacja fałszu. 
ONA: Czemu zaraz fałszu?
GOŚĆ: A może też i czegoś bardziej paskudnego? Groźnego. Nieludzkiego. Doktor Mengele, te klimaty. Zatem albo celowa i zamierzona  nieuczciwość, albo celowa i zamierzona zbrodnia. W tym rzecz! Fałszerstwa. Fałszerstwa i zbrodnie! 
ONA: Rozhulała ci się wyobraźnia, mój drogi. Uważaj, bo posuniesz się o krok za daleko i nie dasz rady wrócić.
GOŚĆ: No, proszę! Co za zmiana tonu. Już po zabawie?
ONA: Są granice zabawy. Zastanów się, czy chcesz je przekroczyć? Dalej może być już tylko bardzo serio. Duża gra, i to o dużą stawkę. Niebezpieczna.
GOŚĆ: A wiec jednak doszliśmy i do groźby? Skoro tak, to pozwól, że ci powiem, jak ja to widzę.
ONA: Nie musisz. Obydwoje wiemy, o co chodzi.
DZIEWCZYNA: Ale ja jeszcze nie wszystko rozumiem.
ONA: Nie teraz, córeczko. Porozmawiamy później.
GOŚĆ: O, nie. Chętnie to jej wyłożę, niech się młodzież uczy. Przecież jestem wykładowcą akademickim, to mój obowiązek.
ONA: Nie jesteśmy na wykładzie.
GOŚĆ: A jednak spróbuję podsumować tę część naszej rozmowy. Tak, po starej znajomości. Widzisz, w swoim zadufaniu panowałaś nad tym, co chciałaś powiedzieć. Tak już masz – zawsze miałaś. Ale zapomniałaś, że umiem też czytać świat po swojemu.
ONA: To tylko wybujała wyobraźnia. Kochasz iluzje.
GOŚĆ: Żadna wyobraźnia. Raczej, czy ja wiem… rentgen.
DZIEWCZYNA: Że niby taka przenikliwość? Dobrze rozumiem? 
GOŚĆ: Zdolne dziecko! Widzisz, młoda damo, to bardzo się przydaje. W każdej sprawie zawsze jest część jawna, i ukryta. Ta druga bywa znacznie ciekawsza, niż ta pierwsza. Tylko trzeba umieć ją dojrzeć. Prześwietlić.
ONA: Wykorzystałeś swoje pięć pytań. Znasz odpowiedź. Czego jeszcze chcesz?
GOŚĆ: Dowiedzieć się, co tu naprawdę jest grane. Znam cię, Czuję, że kręcisz. Że za tym, co raczyłaś mi powiedzieć, kryje się jeszcze coś więcej.
DZIEWCZYNA: I co panu pokazuje pański rentgen?
GOŚĆ: Że gdzieś tu wieje grozą.
ONA: Zawsze miałeś się za wielkiego mądralę. Kilka razy mocno się na tym przewiozłeś. Uważaj, żeby ci się nie powtórzyło.
DZIEWCZYNA: Cóż za czuła rozmowa dawnych kochanków. Nic, tylko słuchać i się uczyć. A wy mówicie, że to dzisiejsza młodzież jest cyniczna!
ONA: Cynizm nie ma tu nic do rzeczy. 
DZIEWCZYNA: A co? Życiowe doświadczenie?
GOŚĆ: Interesy, młoda damo. Wielkie interesy. Nawet trudno sobie wyobrazić, jak wielkie. I, jeśli dobrze rozumiem, planowane i uprawiane przez szaleńców. Obłąkańców, z manią wielkości. 
DZIEWCZYNA: Niechże pan mówi po ludzku. Jak dla mnie, to strasznie mętne. Złości się pan, kłoci z moją matką. Właściwie o co? I po co?
GOŚĆ: Zaraz się okaże. Cierpliwości.
ONA: Nasz gość, córeczko, najwyraźniej nie ma pojęcia o prawdziwym życiu, i prawdziwych interesach. Przez całe życie bujał w obłokach. Jak go coś sprowadzało na ziemię, to zaraz się gubił i popadał w kłopoty. Dobrze mówię, mój drogi? 
GOŚĆ: Interesy, powiadasz? Można to i tak nazwać. Kwestia terminologii. Pani matka, pani Marto, znalazła sobie świetną niszę rynkową. Jedyną w swoim rodzaju. Na taki czarny rynek ważnych, uniwersyteckich autorytetów może być nawet spory popyt. Pokrętne oszustwa na gigantyczne pieniądze, albo gnojenie czegoś lub kogoś, albo manipulacje systemowe na wielką skalę, nawet globalną. Robienie ludziom wody z mózgu, fałszywe świadectwa, nawet działania wbrew Bogu i naturze – a więc świadome czynienie zła.
ONA: Dajże spokój z tym górnolotnym bełkotem. Robisz się śmieszny. Żałuję, że w ogóle zaczęłam te rozmowę.
GOŚĆ: Podejrzewam, że nie tylko z własnej woli.
ONA: Czyżby jakieś sugestie? A może oznaki paranoi?
GOŚĆ: Przejdziemy i do tego. Wszystko w swoim czasie.
ONA: Skąd wiesz, że zechcę tego dalej słuchać.
GOŚĆ: Zechcesz, zechcesz. Chociażby z babskiej ciekawości. Żeby się zorientować, ile się domyśliłem. Choć, chyba nie tylko dlatego.
ONA: Zaczynasz mnie fascynować. Co prawda, nie tak, jak kiedyś, ale jednak  wystarczająco na tyle, żeby cię wyrzucić stąd dopiero jak już się napatrzę na twoją złość. 
GOŚĆ: Ależ do usług, szanowna pani. A więc tak. Przychodzą tu różni chętni, a ty umożliwiasz im zaspokajanie wiadomych zachcianek. Macie tu pozór elitarności, takie kółko graniaste samych swoich, dopuszczonych do miłych uciech. Wszyscy solidarnie dbają o przestrzeganie dyskrecji, ale i środowiskowej tolerancji dla niewinnych słabostek. Zapewne jest kolejka aspirujących do członkostwa tego klubu. Taki lokalny koloryt.
DZIEWCZYNA: Chętnych nie brakuje, zapewniam pana.
GOŚĆ: Oczywiście. Ale to tajemnica poliszynela. Nikt jawnie nie przyzna się, że łazi do burdelu, bo to groziłoby utratą aureoli akademickiej wspaniałości. Skandali zapewne nie ma, ale każdy czuje, że taka groźba nad nim wisi. Więc, mówiąc na skróty, jest skory do rozmaitych rozmów. Lecz to już odbywa się poza panią, młoda damo. Mam rację?
ONA: Daj jej spokój. 
DZIEWCZYNA: To prawda, mamo. Przecież masz swoje konszachty z niektórymi gośćmi.
ONA: To nie twoja sprawa, o czym z nimi rozmawiam. Zresztą to nic zdrożnego, ani nielegalnego. I zapewniam cię, że są to bardzo miłe pogawędki. 
GOŚĆ: Zapewne bardzo też owocne. Ale ty jesteś tylko pośrednikiem. Sprawdzasz gotowość wytypowanego delikwenta i zapewniasz dalsze kontakty. Tam dostaje już konkretną ofertę. Z rodzaju tych niezwykłych, obiecujących dostęp do wielkich spraw tego świata. Taki kandydat ma czuć się wybrańcem. Musi tylko zgodzić się na każde draństwo. Trzeba więc najpierw połaskotać mu próżność, nadąć pychę. Przy okazji troszkę postraszyć jakimś malusieńkim skandalem. To po części należy właśnie do ciebie. Perspektywą osobistego wywyższenia, pochlebną perswazją i łagodnym szantażem, da się urobić nawet bardzo czułe sumienie. No, i nieźle płacą. Im większy fałsz, im większe horrendum w planie, tym większe honoraria. 
ONA: Nikt jeszcze nie żałował, ani się nie skarżył. Ani na propozycje, ani na ich warunki. Wszyscy mi dziękują. Strasznie demonizujesz. Nikt tu nikogo nie krzywdzi. 
GOŚĆ: A jakże! Jest czysto, schludnie, elegancko. Jeśli nawet są smrody albo nie daj Bóg, jakieś trupy, to przecież nie tu, nie w tym pięknym wnętrzu. Autorytety są od teorii, od ekspertyz, uzasadnień, od laboratoriów, konsultacji. Praktyka ich brzydzi. Swą wielkość zawdzięczają przenikliwości umysłów. A że czasami wymyślą i wypromują jakiś trujący lek, albo  śmiercionośne jedzonko, to trudno – margines błędu musi być. Kasa jest tak wielka, że i to pokryje. Jeśli trzeba uzasadnić, że ślimak jest rybą – ileż to roboty? Że Ziemia się zaraz zagotuje - bardzo proszę. Jak trzeba będzie, to się okaże, że jednak stygnie. Gdy trzeba  wykazać, że dzieciom najbardziej szkodzą właśni rodzice – to się udowodni w dwa tygodnie. Onanizm w programach szkolnych – proszę bardzo! Zlecenie na uzasadnienie pakowania  ludzi w mundurki, obróżki, albo pozamieniania im płci – cóż za banał? Eutanazja dla maluchów, albo starców, albo piegowatych – już się robi. Trutka na cały naród – właśnie o tym myślałem. Odmóżdżyć cała planetę – cóż za rozmach! Oto jestem, ja geniusz – co mam udowodnić? Im coś wznioślejszego tym lepiej. Gigantomania – pychy jako przyczyny, i kłamstwa jako skutku. Fantastyczne!
ONA: Skończyłeś?
DZIEWCZYNA: Mamo, to ciekawe, co on mówi. I trochę niesamowite. Czy to prawda?
GOŚĆ: To jego własna interpretacja kilku słów, rzuconych w swobodnej konwersacji.
DZIEWCZYNA: Ale czy trafna?
ONA: Powiedziałabym, że zbyt dosadna. A więc i przesadna.
GOŚĆ: Ależ ty kręcisz, nawet przed własnym dzieckiem. Wciągnęłaś ją do tych twoich „procedur” i czego się spodziewasz? Że nic nie skojarzy?
ONA: Nie waż się mącić w głowie mojej córce. Zapomnijmy o tej rozmowie. Chyba już nie muszę cię pytać, jaką podejmiesz decyzję? Więc nie ciągnijmy tego dalej. I tak posunęliśmy się za daleko.
GOŚĆ: O, nie! To dopiero połowa całej tej układanki. Mam jeszcze pomysł na jej dalszy ciąg.
ONA: Jeszcze ci mało? Bo mnie już wystarczy!
GOŚĆ: Chwileczkę. Teraz ja będę serio. Az się zdziwisz, jak bardzo.
ONA: Jesteś pewny, że tego chcesz?
GOŚĆ: Taka okazja już się nie powtórzy, więc zaryzykuję.
ONA: Możesz tego potem pożałować.
GOŚĆ: Kuszenie już było, teraz pora na straszenie?
ONA: Na rozważne rady.
GOŚĆ: Dziękuje, nie skorzystam. Widzisz, chciałbym sobie do końca wyjaśnić, na czym polega ten twój paserski biznes. 
ONA: Ta dociekliwość może ci zaszkodzić.
GOŚĆ: Został jeden drobiazg. Drobiażdżek. 
ONA: Jaki?
GOŚĆ: Moja droga, nie powiesz mi chyba, że jesteś takim ot, sobie, samotnym strzelcem na wielkich łowiskach światowych interesów. Tych głęboko skrywanych i mrocznych. Zarezerwowanych tylko dla największych i wtajemniczonych. Takie cuda w przyrodzie się nie zdarzają. Nie ma w niej gatunku takich solistów. Więc wybacz, ale przyjmę wariant nieco bardziej realny. I niezbyt dla ciebie pochlebny.
ONA: Chyba jednak  będę musiała cię wyprosić.
GOŚĆ: Za chwilę sam wyjdę. Ale najpierw zaprezentuję ci pewne rozumowanie, które wydaje mi się logiczne, a przy tym niezmiernie ciekawe. I pouczające. Chociażby dlatego, że wyjaśni kilka spraw z naszej przeszłości.
ONA: Daruj sobie. Nie mam ochoty na idiotyczne psychodramy.
GOŚĆ: Będzie króciutko. Otóż prowadząc ten interes, musisz mieć… jak by to rzec… nie tylko jakieś oparcie, ale stałe wsparcie swych kontrahentów. Tych, którzy składają u ciebie  zamówienia. Bo przecież nie umieszczasz ofert w Internecie? To muszą być wielkie tuzy, z najwyższej półki. Nawet nie gabinetowcy z najwyższych pięter. Raczej pająki z ogromnych sieci. O globalnym zasięgu.
ONA: Powinieneś pisywać fantastykę. Ze swoją wyobraźnią zbiłbyś fortunę.
GOŚĆ: Nie odwracaj kota ogonem! Przecież ktoś w to tutaj sporo zainwestował, ktoś cię tu zainstalował. Tak to widzę. Te różne „ktosie” to też swego rodzaju elitarny klub. Klub szaleńców władzy o niewyobrażalnych zasobach środków działania. Do skutecznego realizowania swych celów potrzebują sprawnych umysłów i wiedzy. Sami są zbyt zajęci swoimi rojeniami, więc zatrudniają odpowiednich naganiaczy. Także stadko fachowych treserów, w randze chociażby psychologów. I jeszcze tych z niskimi czółkami, co zastraszają, a w razie czego biją po mordzie. Czyli oprawców. No, i już jesteśmy prawie w domu.
ONA: Prawie?
GOŚĆ: Powiedzmy, że w przedsionku, w korytarzu. Skąd prowadzą liczne drzwi do różnych… jak by to powiedzieć… działów wykonawczych. Dobrze mówię?
ONA: Z trudem nadążam. Ale wpadam w zachwyt! Cóż za precyzja! 
GOŚĆ: Jednym z tych działów musi być monstrualna policyjność. Kontrola ludzi. Nadzór. Oczywiście na skalę globalną. Bo tego rodzaju zabawy nie toczą się na małych podwórkach. Jak się bawić, to na całego! Taka inżynieria ludzkiego życia to mrzonka, ale tego ci kretyni nie rozumieją. 
ONA: Próby trwają od bardzo dawna. 
GOŚĆ: Ale to się nie uda. Nie ma prawa się udać, To wbrew naturze.
ONA: Taki jesteś pewny?
GOŚĆ: Pewny jestem tego, że co jakiś czas pojawiają się maniacy ze swoimi totalniackimi obsesjami. Chore umysły, i ich chore majaki! To oni organizują nam właśnie globalną policyjność. Globalne zarządzanie zasobami ludzkimi! Bez tej wszechogarniającej  policyjności ani rusz. No, i oczywiście, bez jej licznych najmitów. Nie tylko tępaków z wypchanymi kieszeniami i sznurkami w uszach, ale przede wszystkim subtelnych speców od obróbki ludzkich słabości. Instrumentalistów wirtuozów.
ONA: O czym ty bredzisz? Co to, w ogóle, za język? Jakich znowu wirtuozów? 
GOŚĆ: Od korumpowania. Od grania na ludzkich duszach i charakterach. Od seksu, pieniędzy, pychy, kłamstwa i strachu.
ONA: Ty jednak masz zadatki na paranoika. Globalnie maniakalnego. Ale nie martw się, to da się leczyć.
GOŚĆ: W zamkniętych zakładach? To już było. 
ONA: Wciąż jest.
GOŚĆ: Masz dla mnie jakąś propozycję? Na wypadek, gdybym ci zanadto dokuczył?
ONA: Po starej znajomości ci odpuszczę. Ale jak zaczniesz szaleć, nie będę miała wyboru.
GOŚĆ: No, nareszcie! Teraz już jesteśmy w domu na całego.
DZIEWCZYNA: Mamo, czy myślisz, że on może być dla nas niebezpieczny?
GOŚĆ: Proszę! Córeczka jednak nieźle kojarzy. Może nie do końca wszystko rozumie, ale instynkt swój ma.
DZIEWCZYNA: Proszę pana! Pan chyba bardzo chce obrazić moją matkę. A może odkuć się za to, że pana rzuciła?
GOŚĆ: Młoda damo, trafiła pani w tarczę, ale nie w dziesiątkę. 
DZIEWCZYNA: To znaczy?
GOŚĆ: Nie mam zamiaru za nic się odkuć. Tylko wyjaśnić pani matce, że lepiej teraz rozumiem, co się działo, gdy byliśmy razem.
DZIEWCZYNA: Co to ma do rzeczy? Było, minęło. Po co ta cała awantura?
GOŚĆ: Dobrze jest poukładać sobie stare papiery w biurku. Posegregować, posprzątać.
DZIEWCZYNA: Mama ma chyba rację. Coś u pan z głową jest nie po kolei.
ONA: Wyrwał się ze swojego kurnika w wielki świat, więc mu się wszystko poplątało. Musi się jeszcze wiele nauczyć. Ma niezły rozum, choć czasami kiepsko go używa. Ale się wyrobi. Mam taką nadzieję.
DZIEWCZYNA: Przystosuje?
ONA: Otóż to!
GOŚĆ: Moja droga, rzeczywiście pora kończyć. Pozwól jednak, że zadam ci ostatnie pytanie.
ONA: Jak ostatnie, to wal śmiało. Na tyle jeszcze mnie stać.
GOŚĆ: Powiedz mi, czy weszłaś w te… interesy, w te… gry, już wtedy, gdy byliśmy razem, czy dopiero później, po wyjeździe?
ONA: Po co ci to wiedzieć? Czy to coś dzisiaj zmieni? 
GOŚĆ: Zmieni. Wiele zmieni.
ONA: Niby co? Twoje dobre samopoczucie? Wspomnienia? Pamięci nie wymażesz.
GOŚĆ: Lubiłbym wiedzieć, czy tamto, przed laty, było naprawdę, czy tylko na niby. Czy byłem aż tak wielkim durniem, że żyłem fikcją?
ONA: Tego się nie da tak prosto dzielić na kawałki.
GOŚĆ: A wiec nie przypadkiem wspomniałaś o tym „przemieleniu”? 
ONA: Tak mi to przyszło na myśl.
GOŚĆ: A… przeszło ci przez myśl. Swobodne skojarzenie, co? Figura retoryczna, tak?. Wciąż masz mnie za naiwnego idiotę?
ONA: Nie za idiotę, I nie za naiwnego Raczej za niedojrzałego chłopca, który nie wyrósł z majtek.
GOŚĆ: Cóż za wspaniałomyślność!
ONA: To tylko obserwacja.
GOŚĆ: Po tej naszej rozmowie? 
ONA: Też.
GOŚĆ: A po czym jeszcze?
ONA: To nie ma znaczenia.
GOŚĆ: Proszę, proszę. Dobry Boże! Jakie to zabawne. Nawiasem mówiąc, taki fachowiec, a ciągle zalicza wpadki.
ONA: Znów jakieś podejrzenia?
GOŚĆ: Założę się o każde pieniądze, że dobrze przygotowałaś się do tego spotkania. Ta niby przypadkowa aluzja, wcale nie była taka przypadkowa. Ktoś liczył, że zadziała dawny trick, co? Jestem pewny, że masz tam gdzieś u sobie taki mały kajecik… no, mały plik w komputerze z odpowiednimi danymi. Chyba się nie pomylę, jeśli założę, że został ostatnio uzupełniony i uaktualniony. Taka to już logika tego fachu. Twojego fachu. Ale, niestety, odruch nie zadziałał. Ryzyko zawodowe, nieprawdaż?
ONA: Dość! Mówiłeś długo, i nawet zabawnie. Pozwól, że teraz ja ci coś powiem. Na pożegnanie. Idź stąd, i więcej nie pokazuj mi się na oczy. I radzę ci trzymać język za zębami. Znam cię, lubisz gaworzyć z ludźmi, tokować, puszyć się i popisywać swoją niebywałą mądrością. Też jesteś próżny, aż do obrzydliwości. To może zemdlić. Przyjechałeś na ten uniwersytet jako gość, owiany wielką sławą.  Ciesz się nią, i zażywaj jej do woli. Tyle mogę dla ciebie zrobić Ale uważaj, jeden błąd, a szybko spadniesz z tego piedestału. Boleśnie, bardzo boleśnie.
GOŚĆ: A więc jednak mi grozisz?
ONA: Pilnuję swoich spraw.
GOŚĆ: Chyba nie tylko swoich?
ONA: To już nie twój ból głowy. I niech tak zostanie. Dobrze ci to radzę.
GOŚĆ: Masz, zwracam ci tę kartę. Nie zostanę członkiem miejscowej elity. Ani żadnej innej z twoje poręki. O moją sławę też się nie martw. Zrobię z niej taki użytek jaki zechcę. A ty daruj sobie takie groźne miny. Już wyrosłem z dawnych strachów. Przy okazji, ja też mam dla ciebie radę. Nie czuj się zbyt pewna siebie, nawet jeśli ci się wydaje, że jesteś taka mocna. Twoi chlebodawcy lubią wymieniać służbę, niekiedy znienacka i dość brutalnie. Zwłaszcza wtedy, gdy uznają, że poznała zbyt wiele firmowych tajemnic. Paranoja to dość powszechna przypadłość w twoim światku. Cóż, mimo wszystko, nie życzę ci aż tak źle. Po starej znajomości.
ONA: Trafisz do drzwi, czy mam cię odprowadzić?
GOŚĆ: Dziękuję, nie skorzystam z twojej asysty. Nawet w odprowadzaniu mnie do drzwi. Żegnaj młoda damo. 
DZIEWCZYNA: Do widzenia, panie profesorze. Spotkamy się na uniwersytecie.
GOŚĆ: Czyżby?
ONA: Marta jest studentką, świetnie się uczy, Poradziłam jej, żeby zapisała się na twoje wykłady.
GOŚĆ: Zapewne na kilka jeszcze innych. Oczywiście, za twoją poradą.
ONA: A co w tym dziwnego? 
GOŚĆ: Nie zaniedbujesz. jej wszechstronnej edukacji. I starannie nad nią czuwasz. A przy okazji zapewniasz… jak by to delikatnie określić… sztafetę pokoleń
ONA: Od razu węszysz jakiś podstęp. Chyba warto, żeby moje bystre dziecko posłuchało, o czym też będzie rozprawiał taki sławny uczony jak ty, nie sadzisz? Może przyjdą mu do głowy jakieś niezwykłe pomysły? Może zgromadzi wokół siebie ciekawą młodzież? Obiecującą młodzież. Na pewno się o tym wszystkim dowiem. Marta lubi dzielić się ze mną swoimi wrażeniami. Jestem pewna, że będzie zachwycona. Obie będziemy zachwycone. Nieprawdaż, moja droga? 
DZIEWCZYNA: Skoro tak mówisz…
(zapada cisza, słychać dźwięk odsuwanych mebli, zatrzaskiwanych drzwi)

KONIEC